ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಟನೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡು ಕರಾಳ ಮುಖಗಳು

ಮಕ್ಕಳು ದೇಶದ ಆಸ್ತಿ. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೌನವೇ ಅವರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಇಂಬು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಟನೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡು ಕರಾಳ ಮುಖಗಳು

ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿಕಸನದಲ್ಲಿ 'ಮಕ್ಕಳು' ನಾಳಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಸಮಾಜದ ಮುಖಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಕಳಂಕಗಳೆಂದರೆ 'ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ' ಮತ್ತು 'ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ'. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ  ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪಿಡುಗುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಶೋಷಣೆಯ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಡತನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮಗು, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ಪದ್ಧತಿಯು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಢ್ಯತೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕುಲದ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆಯು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಇದು ದೋಷಪೂರಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯು ಆಧುನೀಕರಣದ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಗೆ ತಳ್ಳಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅಗಾಧ. ದಾರ್ಶನಿಕರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ದೇಶವು ಎಂದಿಗೂ ಉನ್ನತಿಗೆ ಏರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೈವತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ವಿಷಾದನೀಯ.

ವೈಚಾರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ 'ಬಡತನ' ಮತ್ತು 'ಅಸಹಾಯಕತೆ' ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮಗುವಿನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕಿನ ಕಸಿಯುವಿಕೆ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಇಬ್ಬರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿವೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ಕರಾಳ ಮುಖ: ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯ ಬದಲು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದರಿಂದ, ಸಮಾಜವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಳ್ಳತನ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೇಶದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಯಾಮ; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿಗೂ ಘನತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 2006: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಜುವಿನೈಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (ಮಕ್ಕಳ ನ್ಯಾಯ) ಕಾಯ್ದೆ: ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಕಾರಾಗೃಹ ವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE): 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 'ದೇವದಾಸಿ ಪದ್ಧತಿ'ಯ ಮರುರೂಪವೇ ಈ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ಸಮ್ಮಿಲನ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕುಟುಂಬದ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ಒಂದು ಚಕ್ರದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಜಾಲಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಭೇದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾದ ರೋಗ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ವಲಸೆಯು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಶೋಷಣೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತಿರುವ ಉದಾಸೀನತೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪಿಡುಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ಸಾಲದು. ನಾಗರಿಕರೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಬೇಕು:

ತಳಮಟ್ಟದ ಜಾಗೃತಿ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ನಗರದ ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ'ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮರಳಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದುಡಿಮೆಯ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ಹಾದಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಳ್ಳುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾಜವು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇಲಾಖೆಗಳು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು.

ಮಕ್ಕಳು ದೇಶದ ಆಸ್ತಿ. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೌನವೇ ಅವರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಇಂಬು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.


ವರದಿ: 

- ಕಿರಣ್ ದಾನಿ, ಸಂಪಾದಕರು, ರಣಗಲ್ ನ್ಯೂಜ್. © ಸರ್ವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.

All Rights Reserved: The complete rights of this column belong to 'RanagalNewz'. Republishing parts or the entirety of this article without prior permission is unlawful. Copyright © 2026



Post a Comment

Previous Post Next Post