ಶಿಶು ಮರಣ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ - ಒಂದು ಆಳವಾದ ಅವಲೋಕನ

ಶಿಶು ಮರಣ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ - ಒಂದು ಆಳವಾದ ಅವಲೋಕನ

 

ಭಾರತದಂತಹ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (Infant Mortality Rate - IMR) ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಂದಮ್ಮಗಳ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಾವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ (PHC) ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣವು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬಡವರ ಪಾಲಿನ ಜೀವದಾತ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಔಷಧಿ ದಾಸ್ತಾನು ವರದಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಔಷಧಿಗಳು ದಾಸ್ತಾನಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕರು ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೊರಗಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಔಷಧಿಯ ಕೊರತೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ (Supply Chain Management) ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಜೆಟ್ ಮಂಜೂರಾದರೆ ಸಾಲದು, ಅದು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ಔಷಧಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಉದಾಸೀನತೆಯು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಅಥವಾ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳು ಸಿಗದೆ ಸೋಂಕು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡು ಶಿಶುಗಳು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇಂದು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು PHCಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ವೈದ್ಯರು ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾದಾಗ, ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುವಿನ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರ ಅಸಮರ್ಥತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯ. ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ತಜ್ಞರ (Pediatricians) ಅಲಭ್ಯತೆಯು ರೋಗ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾದ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಅಥವಾ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ತಜ್ಞರು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ದುರಂತ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೊರತೆಯು ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಶೇ. 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಶುಗಳು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕ (NICU) ಮತ್ತು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮೃತಪಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಆಘಾತಕಾರಿ. ಉಪಕರಣಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಯದಿಂದಾಗಿ ಆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿವೆ. ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾವಿನ ಕದ ತಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ; ಶಿಶು ಮರಣಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಬಜೆಟ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಕ್ಷೇತ್ರ	ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು
ತಾಂತ್ರಿಕ	ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್: ಪ್ರತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಔಷಧಿಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ	ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ.
ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ	ಕಡ್ಡಾಯ ನೇಮಕಾತಿ: ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು.

ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಶು ಮರಣಗಳು ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲ; ಇವು ಆಡಳಿತದ ವೈಫಲ್ಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳು. ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮತ್ತು ನರ್ಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡದಿರುವುದು ಸೇವೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆಯು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅಸಮರ್ಪಕ ಸೇವೆ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭರವಸೆಯನ್ನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮರಣಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಲೋಪಗಳ ಫಲಶ್ರುತಿ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಳಿತವು ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ತಕ್ಷಣವೇ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತೃಪ್ತಿ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲಾಗಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದಾಗಬೇಕು. ಶಿಶು ಮರಣಗಳು ಆಡಳಿತದ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಸೂಕ್ತ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರಾಳ ಒಳನೋಟ: ಹಣದ ದಾಹ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪತನ; ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಫಲತೆಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ 'ಅವಕಾಶವಾದಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ' ಮತ್ತು 'ಹಣದ ದಾಹ' ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇಂದು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.

ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಲಾಭದ ಅಪೇಕ್ಷೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದೆ. ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಅದು 'ಫ್ಯಾಷನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಬದುಕು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.

• ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವೈದ್ಯರು, ತರಬೇತಿಯ ನಂತರ ಬಡವನ ನೋವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ತಮ್ಮ 'ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ' ಧಕ್ಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಈ ಕೀಳರಿಮೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಶಿಶುಗಳ ಬದುಕನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹಣವು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನವೇ ಹಲವು ಕಮೀಷನ್ ಗಿರಾಕಿಗಳ ಕೈಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

• ಹಣದ ದಾಹವು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಔಷಧಿ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಟೆಂಡರ್ ಅಕ್ರಮಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪಾಲಿನ ಹಂಚಿಕೆಯು, ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬಡವನೊಬ್ಬನ ಹಸಿವು ಅಥವಾ ಶಿಶುವಿನ ರೋಗದ ನೋವು, ಈ ಹಣದ ದಾಹದ ಮುಂದೆ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಬಡವರ ಬಗೆಗಿನ ಉದಾಸೀನತೆ: ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿ; ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬಡವರ ಬಗೆಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಉದಾಸೀನತೆ ಶಿಶು ಮರಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಬಡವನಿಗೆ 'ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೇ ಗತಿ' ಎಂಬ ತಾರತಮ್ಯ ಮನೋಭಾವವೇ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪ.

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ವೈದ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ 'ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವರದಿಗಳು, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚುವ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಬಡವನಿಗೆ ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಬಳಿ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕ್ರೂರವಾಗಿರಿಸಿದೆ.

ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ: ನಾವು ಎತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?; ಹಣದ ದಾಹ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ, ತಾನೊಬ್ಬ ವೈದ್ಯ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂಬ ಮರೆವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟಪಡದವರಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಅವರು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ 'ದುಡ್ಡು ಮಾಡಲು' ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ, ಒಂದು ಹಸುಗೂಸಿನ ಜೀವವು ಅಂಕಿ-ಅಂಶವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

☑

• ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾದ 'ಸೇವೆ'ಯು ಇಂದು 'ಲಾಭ'ದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
• ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಅನುದಾನ ವಿವಿಧ ಹಂತದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಲುಪುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬರಿದಾಗುತ್ತದೆ.
• ದುಬಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ಸವಲತ್ತುಗಳ ಮೋಹದಿಂದಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಬಡವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ವೃತ್ತಿಪರ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಹಣದ ದಾಹ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದ ಮರೆವು ಹೇಗೆ ಸಮಾಜದ ಬುಡವನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

"ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ" - ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು:

• ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೇಮಕಾತಿ ವರದಿಗಳು: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನಡೆಯುವ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಹುದ್ದೆಗಳು ಹೇಗೆ ಖಾಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: "ನೇಮಕಗೊಂಡ ಶೇ. 60 ರಷ್ಟು ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ").
• ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ವರದಿ (Medical Council Data): ದೆಹಲಿ ಅಥವಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯ-ರೋಗಿ ಅನುಪಾತಕ್ಕೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಅನುಪಾತಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಗಾಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷಿ. ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಕಡೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ವೃತ್ತಿಪರ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Sociological Studies): ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ (ವಸತಿ ಗೃಹಗಳು) ವೈದ್ಯರು ಹೋಗಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

• ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಅಲಭ್ಯತೆ: ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ತಜ್ಞರು ಇಲ್ಲದೆ, 'ರೆಫರಲ್' ಚೀಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಡವರನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ 'ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ'ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
• ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ವ್ಯಾಮೋಹ: ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಫೀಸ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣಗಳು. ಇದು 'ಹಣದ ದಾಹ'ಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಎನ್.ಎಫ್.ಎಚ್.ಎಸ್ (NFHS - National Family Health Survey): ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಶಿಶು ಮರಣ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶದ ದಾರುಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ವರದಿಗಳಿಗೂ, ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಆಯುಧ.

"ಕೇವಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೆಪವನ್ನಾಗಿ ಒಡ್ಡಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೇಮಕಗೊಂಡ ಶೇ. 40 ರಷ್ಟು ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಬಡವನ ಮಗುವಿನ ಸಾವಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ."

• ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಾಸ್ತವ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್‌ ವೈದ್ಯರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆಯೂ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,290 ಎಂಬಿಬಿಎಸ್‌ ವೈದ್ಯರ ಮತ್ತು 924 ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆ ಇದೆ.
• ಸೇವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ (KPHS) ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60% ರಷ್ಟು ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸೇವೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಿಂತ ವೃತ್ತಿಪರ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವನದ ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಯ ತಿರಸ್ಕಾರ: ಅನೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವೀಧರರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನ.
• ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಯಚೂರಿನಂತಹ ಹಿಂದುಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಗೆ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡದಿರುವುದು "ನಗರದ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ" ಹಾಗೂ "ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಕೀಳರಿಮೆ" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.

• ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆ (ಏಪ್ರಿಲ್ 2026): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೈದ್ಯರ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿ ಇರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವೇ ಈ ನಿಯಮ ತರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ, ವೈದ್ಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
• ವೇತನ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು: ವೈದ್ಯರನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ₹15,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭತ್ಯೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರೂ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹುದ್ದೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಭರ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಹಣದ ದಾಹ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

"ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 1,290 ವೈದ್ಯರ ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿಯಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ತರಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಯಮಗಳೇ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿವೆ. ಹಣ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಡವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯದ ನೈತಿಕ ಪತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ."

Karnataka Doctors Demand PG Seat Reservation and Higher Salaries for Rural Service

ವರದಿ: 

- ಕಿರಣ್ ದಾನಿ, ಸಂಪಾದಕರು, ರಣಗಲ್ ನ್ಯೂಜ್. © ಸರ್ವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.

All Rights Reserved: The complete rights of this column belong to 'RanagalNewz'. Republishing parts or the entirety of this article without prior permission is unlawful. Copyright © 2026