ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಾಪುಲಿಸಂ (Populism) ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯುರೋಪಿನ (ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ) ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ

ರಾಜಕೀಯವು ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯದೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.  

ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕನಸು -

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಬರೀ ಮತದಾನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ. ಮತದಾರರೇ ರಾಜಕೀಯದ ಮಾಲೀಕರು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ.  ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಸಮಾಜವೇ ಉತ್ತಮ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಆಶಯವೆಂದರೆ 'ಜನರಿಂದ, ಜನರಿಗಾಗಿ, ನಡೆಯುವ ಆಡಳಿತ'. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇದು ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯವೆಂದರೆ ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಅಧಿಕಾರದ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ರಾಜಕೀಯವು ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನ. ಆದರೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಷನ್' ಅಥವಾ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಜೆಂಡಾಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಕಂದಕವೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು.

ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ನೀತಿಗಳನ್ನು, ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 10% ರಷ್ಟು ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ 90% ಮತದಾರರು ರಾಜಕೀಯದ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ, ತಕ್ಷಣದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಂತರವೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ವಿಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು (ರಾಜಕೀಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ) ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ವಾದ. ಸುಮಾರು 10% ರಷ್ಟು ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ನೀತಿಗಳನ್ನು (Policies) ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ 90% ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ನೆಲೆ, ಜಾತೀಯ ಸಮೀಕರಣ, ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಲಾಭ (ಹಣ/ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವ) ಆಧಾರಿತ 'ಎಮೋಷನಲ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ'ಯಿಂದ (ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾಸ್ತವ) ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಾಪುಲಿಸಂ (Populism) ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯುರೋಪಿನ (ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ) ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತದಾರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗತಿ ಅಥವಾ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ, ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ನಾಯಕನ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವಿನ ಈ ಕೊರತೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರವು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವವರ ಕೈ ತಪ್ಪಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವರ ಕೈ ಸೇರುತ್ತಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳು (Manifestos) ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುವ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೊಂಡುತನಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆಗಿಂತ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗೆಲುವಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಆ ನಾಯಕನು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಎಂಬ ತರ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸೇವಕನನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲಿಗೆ, ದೇವನನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಈ ಭಕ್ತಿಯ ಭರದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಯಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಇಲ್ಲಿ ನೀತಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಆಶಯವಾದ 'ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು' ಸಾಯುತ್ತಿದೆ.

• ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತಾತ್ವಿಕ ಆಶಯಗಳು ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. 10% ಜನ ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವಿನಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, 90% ಜನರು ಭಾವನೆಗಳ ಅಡಿಯಾಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೀತಿಗಳಿಗಿಂತ ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ನಾಯಕರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಬದಲು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ.

ರಾಜಕೀಯದ ಈ ಕರಾಳ ಮುಖವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಬರಹ:

- ಕಿರಣ್  ದಾನಿ   (ರಣಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು)

All Rights Reserved: The complete rights of this column belong to 'RanagalNewz'. Republishing parts or the entirety of this article without prior permission is unlawful. Copyright © 2026