ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟವೇ? ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯೇ?

‘ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟವೇ? ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯೇ? – ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಂತನೆ’

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ತನ್ನ ನಾಯಕರ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು, ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು, ಟೈರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವುದು, ವಾಹನಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ನಾಯಕನಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಕೆಲವರು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬಾರದು. ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

“ಹಕ್ಕು ಬೇರೆ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬೇರೆ” ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಎಂದರೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ತಡೆದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಹಕ್ಕಿನ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. *ಸರ್ಕಾರದ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಯಾರ ಆಸ್ತಿ?* ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು “ಸರ್ಕಾರದದ್ದು” ಎಂದುಕೊಂಡು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್, ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕಚೇರಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬ, ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಹಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಅವು ಜನರದ್ದೇ ಆಸ್ತಿ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ.

ಒಂದು ಬಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅದರ ದುರಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಬಸ್ ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ಧ್ವಂಸವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಹಣವೂ ಜನರ ತೆರಿಗೆಯಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದರೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಜನರ ಶ್ರಮದ ಹಣದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯೇ ಸರಿ.

ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಜ. ಆ ಅಭಿಮಾನವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. ನಾಯಕತ್ವ ಎಂದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆಯ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು. ನಾಯಕನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಸುವುದು ಆ ನಾಯಕನ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.

ಯುವಜನತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕ್ಷಣಿಕ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೃತ್ಯವು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ, ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಇದ್ದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ, ಮನವಿ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಒದಗಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು. “ಇದು ನಮ್ಮದು” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ, ಉದ್ಯಾನ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆತ್ಮ. ಆ ಹೋರಾಟವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಬಲ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎಂದರೆ *ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದಲ್ಲ, ವಿವೇಕದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು*. ನಾಯಕನ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆಗಿಂತ ದೇಶದ ಕಾನೂನು, ಸಮಾಜದ ಹಿತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಬೆಳೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಬರಹ:

- ಕಿರಣ್  ದಾನಿ   (ರಣಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು)

All Rights Reserved: The complete rights of this column belong to 'RanagalNewz'. Republishing parts or the entirety of this article without prior permission is unlawful. Copyright © 2026